Cynhaliodd y tîm o amgueddfa bêl-droed Cymru weithdai arbennig heddiw yn y Wynnstay Arms yn Wrecsam, i nodi 150 mlynedd ers ffurfio Cymdeithas Bêl-droed Cymru.
“Cafodd disgyblion o ysgolion cynradd Wrecsam eu gwahodd i’r Wynnstay Arms i ddarganfod gwreiddiau pêl-droed Cymru ar ei ben-blwydd yn 150 oed. Mae’r digwyddiad hwn yn helpu i lywio’r rhaglen ddysgu ar gyfer yr amgueddfa wrth i ni baratoi ar gyfer ailagor.”
Eleri Farley – Swyddog Dysgu, Amgueddfa Dau Hanner Wrecsam
Roedd pob sesiwn yn canolbwyntio ar sut a pham y ffurfiwyd Cymdeithas Bêl-droed Cymru ac roedden nhw wedi’u cynnal yn yr ystafell a ddefnyddiwyd ar gyfer y cyfarfod cyntaf hwnnw 150 mlynedd yn ôl.
Trefnwyd y byrddau fel ystafell fwrdd gydag enwau’r mynychwyr wedi’u gosod o’u blaenau ym mhob lleoliad.
Cymerodd y disgyblion ran mewn gweithdy diddorol lle roedden nhw’n cael gafael gwrthrychau go iawn, gwisgo gwisgoedd replica, a defnyddio sanau pêl-droed i archwilio sut roedd chwaraewyr yn arfer cael eu hadnabod ar y cae.
Cymerodd y disgyblion ran mewn gweithdy diddorol lle roedden nhw’n cael gafael gwrthrychau go iawn, gwisgo gwisgoedd replica, a defnyddio sanau pêl-droed i archwilio sut roedd chwaraewyr yn arfer cael eu hadnabod ar y cae.
Fe wnaethon nhw hefyd ddysgu pwy wnaeth fynychu cyfarfod cyntaf Cymdeithas Bêl-droed Cymru a chawson nhw eu hannog i archwilio pwy oedd ar goll a pham, a arweiniodd at drafodaethau ynghylch gêm y merched a hanesion y mwyafrif byd-eang.
Dilynodd y sesiynau arddull debyg i brosiect peilot llwyddiannus a gynhaliwyd gyda Llyfrgelloedd Sir Gâr ddiwedd 2025, lle bu’r disgyblion yn archwilio straeon amrywiol ynghylch pêl-droed Cymru gan gynnwys gêm y merched.
Roedd y digwyddiad heddiw yn coffáu pen-blwydd pwysig yn stori pêl-droed Cymru, gan addysgu ysgolion am hanes lleol a chenedlaethol gan gefnogi’r cwricwlwm i Gymru.
Dywedodd Paul Roberts, aelod arweiniol Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam dros bartneriaethau a diogelwch cymunedol: “Mae’r grwpiau ysgolion yn y Wynnstay wedi mwynhau blas ar y ffyrdd newydd diddorol ac arloesol y byddan nhw’n archwilio ac yn dysgu am ein hanes lleol a’n hanes pêl-droed amrywiol. Mae’r profiad hwn yn cynnig cipolwg cyffrous ar sut y bydd ymweliadau yn y dyfodol yn dod â’r gorffennol yn fyw trwy adrodd straeon rhyngweithiol a darganfod ymarferol yn amgueddfa newydd Wrecsam.”
Roedd y disgyblion yn llawn cyffro i gyfarfod Craig Bellamy a Chris Gunter ar ddiwedd eu sesiwn, wrth i aelodau o Gymdeithas Bêl-droed Cymru gyrraedd ar gyfer eu cyfarfod cyngor coffa yn y Wynnstay.
“Am gyfle gwych i dynnu lluniau a chyfle arbennig i blant gyfarfod eu harwyr pêl-droed ar ddiwrnod mor bwysig yn hanes pêl-droed Cymru. Rydyn ni wedi mwynhau amserlen lawn ac ysbrydoledig yn Wrecsam, gan ddechrau gyda thîm yr amgueddfa, a arddangosodd wrthrychau rhyfeddol o’r casgliad i aelodau ein cyngor yn y lleoliad hanesyddol hwn – rhan annatod o stori bêl-droed Cymru.”
Ian Gwyn Hughes, Pennaeth Cysylltiadau Cyhoeddus a Diwylliant, Cymdeithas Bêl-droed Cymru
Mae gwaith ailddatblygu yn ‘Amgueddfa Dau Hanner’ Wrecsam yn mynd rhagddo yn gyflym, gydag orielau yn siapio gan ddatgelu’r cynllun newydd helaeth. Mae’r adeilad hanesyddol yn dod i’r amlwg yn dilyn gwaith adnewyddu ac mae’r atyniad cenedlaethol newydd sbon o’r radd flaenaf ar fin agor yn ddiweddarach eleni.
Llun:
Ysgol Saintes Fair – Wrecsam
Amgueddfa Wrecsam: Eleri Farley – Swyddog Addysg; Shon Lewis – Bêl-Droed Swyddog Ymgysylltu
FAW: Mike Jones – FAW Llywydd; Nia Davies – Prif Hyfforddwr Merched Cymru Dan 19; Chris Gunter – Prif Hyfforddwr Cymru Dan 19; Craig Bellamy – Prif Hyfforddwr Tîm Dynion Cymru; Dave Adams – FAW Cyfarwyddwr Technegol; Delwyn Derrick – Bêl-Droed Swyddog Ymgysylltu, Amgueddfa Wrecsam.
Noel Mooney – CEO; Ian Gwyn Hughes – FAW Pennaeth Cysylltiadau Cyhoeddus a Diwylliant, Cymdeithas Bêl-droed Cymru