Oriel Un

Oriel Un – dyma lle gallwch archwilio casgliadau’r amgueddfa a’r straeon y maent yn eu datgelu am orffennol Wrecsam.

Ewch i mewn i’r oriel trwy’r Twnnel Amser lle gallwch weld gwrthrychau wedi’u dewis a’u dehongli gan aelodau o’r gymuned leol.

Dyluniwyd yr oriel yn arbennig i apelio at y nifer fawr o wahanol bobl y mae’r amgueddfa’n eu denu. Beth fydd yn apelio atoch chi?

Dewch i gwrdd â Dyn Brymbo, gwrandewch ar y newyddion am ei ddarganfod a darganfod sut mae gwyddoniaeth wedi datgelu ei gyfrinachau.

Dewch i weld Celc yr Orsedd o’r Oes Efydd a gwyliwch ddwy ffilm a gynhyrchwyd yn arbennig sy’n egluro sut y gwnaed y celc bron i dair mil o flynyddoedd yn ôl.

Rhowch gynnig ar ailadeiladu castell Holt neu gwrandewch ar adroddiad cymeriadau hanesyddol o reng flaen gorffennol Wrecsam: concwest Cymru, amser Owain Glyn Dŵr a’r Rhyfel Cartref.

Eisteddwch yn ôl ac ymlacio yn yr Hippodrome wrth i chi wylio ffilmiau am Wrecsam Lager, CPD Wrecsam a gorffennol mwyngloddio Wrecsam

Snwffiwch swyn y Wrecsam Fictoraidd gyda chymorth Ci Acton…


Ingot Plwm Yr Orsedd

Ar Medi 21, bydd Amgueddfa Wrecsam, am y tro cyntaf yn arddangos ingot plwm Rhufeinig a ddarganfuwyd ger Yr Orsedd, i’r gogledd o Wrecsam y llynedd.

Cafodd yr ingot ei ddarganfod gan ddatguddiwr lleol Rob Jones wnaeth hysbysu’r Swyddog Darganfyddiadau lleol (GDd Cymru) ar gyfer Cynllun Hynafiaethau Cludadwy Cymru (PAS Cymru) a leolir yn Amgueddfa Wrecsam ar unwaith, gan alluogi i’r gwrthrych gael ei archwilio tra roedd yn parhau yn y ddaear.

Dywedodd Steve Grenter, Arweinydd Treftadaeth ac Archifau “Mae’r ingot yn cynnwys arysgrif wedi’i fowldio’n fanwl sy’n cynnwys yr enw Marcus Trebellius Maximus, llywodraethwr talaith Britannia rhwng 63 a 69 Oed Crist, yn ystod teyrnasiad yr Ymerawdwr Nero. Ni chanfuwyd unrhyw arysgrifiadau eraill gyda’i enw erioed o’r blaen yn y DU, a dyna pam ei fod wedi denu cymaint o gyffro cenedlaethol.

Roedd cloddio plwm ac arian yn reswm sylweddol dros yr ymosodiad ar Brydain o dan yr Ymerawdwr Claudius yn 43 Oed Crist. Rydym yn gwybod fod y Rhufeiniaid wedi ecsbloetio’r adnoddau mwynau yn Sir y Fflint ac o bosibl Y Mwynglawdd, ond nid oes gennym dystiolaeth glir yn y safle diwethaf.

Nid yw’n hysbys ar hyn o bryd o ble y daeth y plwm yn ingot Yr Orsedd, er bod gwaith i gadarnhau hyn ar y gweill ym Mhrifysgol Lerpwl ar hyn o bryd. Rydym yn aros am ganlyniadau eu hymchwil.”

Mae Ingot Plwm Yr Orsedd yn arddangos yn Oriel 1.


Dyn Brymbo

Yn Awst 1958, roedd gweithwyr lleol, gan gynnwys Ron Pritchard, yn tyllu ffos ar gyfer peipen ger rhif 79 Golygfa Sir Gaer, Brymbo, ger Wrecsam, pan ddaethant ar draws mwy na’r disgwyl: capfaen tua 1 droedfedd / 30cm o dan yr wyneb. Roeddent wedi dod o hyd i Ddyn Brymbo.

Pan gyrhaeddodd archeolegwyr o Amgueddfa Genedlaethol Cymru i archwilio, cloddiwyd blwch carreg gyda leinin neu gist o dan y capfaen. Tu mewn, roedd gweddillion anghyflawn o sgerbwd, llestr pridd bychan a chyllell fflint.

Roedd y bedd hwn a’r llestr, a adnabyddir fel Bicer gan yr archaeologwyr, yn dyddio Dyn Brymbo i’r Oes Efydd Cynnar, mae’n debyg tua 1600CC.

Hyd at yn diweddar iawn, nid oeddern yn gwybod llawer am Ddyn Brymbo. Mae technegau gwyddonol modern a gwybodaeth ehangach ynghylch y gorffennol pell yn golygu nad yw hyn yn wir bellach. Darllenwch ymlaen i gael gwybod mwy ynghylch trigolyn hynaf Brymbo.

Mae Dyn Brymbo yn arddangos yn Oriel 1.

Cedwir pob hawl